Wereldwijd onderzoek: meer nood aan onderbouwde kennis over het familiebedrijf

BDO’s Global Family Business werkgroep onderzocht op basis van een aantal gerichte kwalitatieve en kwantitatieve criteria de succesfactoren en bedreigingen van het familiebedrijf te analyseren. Aan het onderzoek namen wereldwijd ruim 200 familiebedrijven deel. Er werden meer dan 1000 stakeholders (actieve en niet-actieve familieleden bevraagd die betrokken waren in de cirkels “Eigendom”, “Familie” en “Onderneming”.

De belangrijkste thema’s waarop wij een antwoord zochten was onder meer de vraag of familiebedrijven wel op een afdoende wijze bezig zijn met hun langetermijnplanning en hun weerbaarheid om te anticiperen op nieuwe uitdagingen. Het zijn actuele thema’s, want er bleek een duidelijke trend van algemene onzekerheid bij de diverse respondenten – ongeacht het niveau van hun betrokkenheid in het familiebedrijf. Dat kon worden vastgesteld aan de hand van de vraag of zij ervan overtuigd waren dat het familiebedrijf de “best practices” hanteert om de continuïteit van het bedrijf te garanderen (“Onderneming”) en het behoud, bescherming en uitbouw van het vermogen belegd in het familiebedrijf veilig te stellen (“Eigendom”/”Familie”).

"Binnen de cirkel 'familie' wordt er wereldwijd geen onderscheid meer gemaakt tussen mannen en vrouwen."

Deze vaststelling bewijst andermaal het belang om binnen het familiebedrijf te zorgen voor een transparante en open communicatie met alle stakeholders, actieve of niet-actieve leden. Dit is immers cruciaal met het oog op een efficiënte besluitvorming die aan alle stakeholders binnen iedere cirkel (“Eigendom”/”Familie”/”Onderneming”) voldoende comfort biedt.

 

Vaak te weinig onderbouwde kennis

Wat bovendien tot nadenken stemt, is de vaststelling dat respondenten die wel overtuigd waren dat zij actief bezig waren met een lange termijn visie, hun antwoord eerder baseerden op eigen perceptie, dan op een onderbouwde kennis van de omgevingsfactoren of KPI’s van hun onderneming. Indien hier binnen de familiale onderneming bovendien een discrepantie wordt vastgesteld tussen het antwoord vanuit de stakeholders uit cirkel “Onderneming” en de stakeholders uit de cirkels “Eigendom”/”Familie”, hoeft het geen betoog dat dit een bijkomende voedingsbodem vormt voor het algemeen overheersende gevoel van onzekerheid over de toepassing van de best practices. 

Het belang om de langetermijnvisie en strategie te enten op concrete feiten en KPI’s zal in de toekomst nog aan belang toenemen voor het familiebedrijf. De steeds sneller digitaliserende en globaliserende omgeving waarmee het familiebedrijf wordt geconfronteerd zal er immers toe leiden dat de visie en leiding van een familiebedrijf in de toekomst veel minder afhankelijk zal worden van kennisoverdracht tussen generaties. Door de toename van het belang aan digitale informatie, efficiënte processen en noodzaak tot anticipatie op steeds sneller wijzigende marktomstandigheden zal in de komende jaren de meerwaarde van kennisoverdracht tussen overdragers en opvolgers aanzienlijk aan belang inboeten.

 

Familiale dimensie blijft belangrijk

Ondanks de toekomstige afname van het belang aan deze kennisoverdracht tussen de generaties, blijkt uit de studie dat de familiale dimensie van de onderneming nog steeds belangrijk blijft en primeert. Uit het onderzoek kon duidelijk worden afgeleid dat er een groter comfortgevoel heerste bij de diverse respondenten over familiewaarden dan over de toepassing en kennis van de best practices.

Binnen de cirkel “Familie” kon bovendien worden vastgesteld dat er wereldwijd geen of weinig onderscheid meer wordt gemaakt in de betrokkenheid van mannen en vrouwen. Vrouwelijke stakeholders, zowel actieve als niet-actieve, ervaren een toename aan betrokkenheid. Bovendien toont het onderzoek ook aan dat schoonkinderen steeds vaker worden beschouwd als evenwaardige stakeholders, al wordt het tempo van deze verandering nog een stuk cultureel en geografisch beïnvloed. Maar het zijn alvast twee positieve evoluties. Om de mythe dat familiebedrijven onvoldoende zouden wakker liggen van hun langetermijn planning ook definitief uit de wereld te helpen blijft het voor het familiebedrijf belangrijk te blijven werken op volgende thema’s:

  • Evenwicht tussen belang “Onderneming” en “Family First-principe”;
  • Transparante informatie en betrokkenheid van de stakeholders uit de drie cirkels “Familie”/”Eigendom”/”Onderneming”;
  • Open visie voor best practices op het gebied van de strategie, organisatie en governance van het familiebedrijf.

 

Johan Vandenbroeck