Wanneer we louter zouden kijken naar het juridische kader, dan is het mogelijk dat de raad van bestuur en de aandeelhouders van een onderneming slechts eenmaal per jaar contact hebben: tijdens de jaarvergadering, met de informatieverstrekking die daaraan voorafgaat. Het spreekt voor zich dat dit in geen enkel familiebedrijf volstaat.
Hoe verder het familiebedrijf staat in zijn groei en professionalisering, hoe meer nood er zal zijn aan méér en aangepaste communicatie tussen bestuur en eigenaars. Daarzonder loopt men immers het risico dat er te veel afstand ontstaat tussen bestuur en eigenaars, met negatieve gevolgen zoals ruis op de informatiedoorstroming of een verschil qua fundamentele visie of verwachtingen ten aanzien van het familiebedrijf.
In onze praktijk zien we ook vaak een zekere achterdocht, bijvoorbeeld vanwege de overdragende eigenaar die een stapje terugzet, ten aanzien van de raad van bestuur (des te meer wanneer daarin ook externe bestuurders zetelen en niet langer enkel familieleden).
Heldere communicatie, op de juiste momenten en via afgesproken kanalen, kan aan deze bezorgdheden tegemoetkomen. Eigenaars en bestuur moeten immers op één lijn staan en dat vereist wederzijds heldere informatiedoorstroming en vertrouwen. De Code Buysse biedt enkele handvaten aan.
Voor de eigenaars is vooreerst de eigenaarsvisie essentieel, om enerzijds hun waarden en verwachtingen, en anderzijds de principiële koers van het familiebedrijf te helpen bepalen en uitdragen. De eigenaarsvisie is de uitdrukking van de fundamentele overtuigingen en verwachtingen van de aandeelhouders met betrekking tot het familiebedrijf. Zij omvat meer bepaald:
- de ambitie van de aandeelhouders met de onderneming;
- hun waarden;
- de verwachte financiële return;
- andere verwachtingen, bijvoorbeeld inzake strategie, groei, rentabiliteit, risico, reputatie, duurzaamheid;
- hun basisopvattingen inzake governance;
- hun opvattingen inzake familiale betrokkenheid.
Het bestuur werkt vanuit deze fundamenten en langetermijndoelstellingen. Transparantie hierover, vanuit de eigenaars naar het bestuur, is dan ook zonder meer een noodzaak.
Omgekeerd beveelt de Code Buysse aan dat de raad van bestuur gericht actie onderneemt om, met respect voor ieders rol en taakomschrijving, de betrokkenheid van de eigenaars bij de onderneming te faciliteren en tot een effectieve dialoog te komen. Daarom wordt aangeraden periodieke en tijdige informatie en communicatie te voorzien, ook buiten de gewone jaarlijkse algemene vergadering.
Een goede familiale governance is dan weer van belang om ervoor te zorgen dat die informatie en communicatie de eigenaars op de juiste manier en op eenzelfde manier bereikt. De organisatie van een familieforum of – naargelang de grootte van het familiebedrijf en de eigenaarsfamilie – andere organen van familiale governance zorgt ervoor dat de communicatie van en naar de familie op een goede manier kan gekanaliseerd worden.
De voorzitter van het bestuursorgaan en de voorzitter(s) van de organen van familiale governance kunnen een belangrijke rol spelen in het tot stand brengen van de dialoog tussen bestuur en eigenaars. De Code Buysse raadt aan dat zij minstens jaarlijks contact hebben. In de praktijk zien wij echter meestal dat er veel vaker (ook informeel) contact is tussen de voorzitters. Ook de familiale vertegenwoordigers in de raad van bestuur kunnen hierin een zekere rol krijgen.
Hoe pakt u dat aan in uw familiebedrijf? De handvaten hierboven kunnen inspiratie bieden, maar pretenderen niet een one size fits all aanpak of oplossing te zijn. Goede governance moet – onder meer – als doel hebben het familiebedrijf beter te laten werken en de alignering en betrokkenheid van alle spelers te vergroten. En dat is uiteindelijk wèl nodig in elk familiebedrijf, en vergt maatwerk.
Sofie Lerut
24 februari 2026