Een aantal onder jullie zal zich afvragen bij het lezen van deze titel wie in godsnaam is de familie Del Vecchio? Wel, laat me een en ander toelichten.
Leonardo Del Vecchio groeide op in een weeshuis net na de Tweede Wereldoorlog en begon op zijn zestiende in een piepklein dorpje in de Dolomieten in Noord-Italië met een klein atelier waar hij brillen in mekaar schroefde. De zaak werd almaar groter en groeide uit tot de alomgekende multinational Luxottica. Dit bedrijf ging al vele decennia geleden naar de beurs in Milaan.
Met Luxottica slorpte hij wereldbefaamde merken als Ray-Ban (herinner u de mythische scènes met Tom Cruise in de filmklassieker Top Gun) en Oakley op.
In 2018 volgde de kroon op het werk met de fusie met een andere brillengigant, de multinational Essilor uit Frankrijk. Leonardo senior was toen reeds 83 jaar en nog niet echt ten volle bezig met de opvolging, getuige hiervan het feit dat hij toen nog steeds de CEO was.
Om u een idee te geven: over het eerste halfjaar van 2026 boekte de fusiegroep Essilor-Luxottica een nettowinst van 2 miljard EUR op een omzet van 15 miljard EURO.
Doorheen de jaren heen deed Leonardo senior een aantal bewuste en goed doordachte “aankopen” met het oog op de langetermijndiversificatie van het familiepatrimonium waarbij hij onder meer via de overkoepelende familieholding DelFin gaandeweg een participatie opbouwde in de oudste bank van de wereld, de Banca Monte dei Paschi uit Siena (18%), de bank UniCredit (3%), de verzekeraar Generali (10%) alsook een gigantische vastgoedportefeuille op toplocaties.
Alles tezamen is Delfin zo een 55 miljard EURO waard waarmee Leonardo Del Vecchio tot de absolute top van de rijkste Italianen en Europeanen behoorde. Hij stierf in 2022 op 87-jarige leeftijd.
Maar zoals nog vaker voorkomt liep dit succesvolle zakelijke traject niet helemaal synchroon met het privéleven van de patriarch. Zo had hij bij zijn dood zes kinderen uit drie huwelijken en dan was er ook nog de weduwe uit zijn laatste huwelijk die ook al een zoon had uit een eerder huwelijk voor ze Leonardo leerde kennen maar die door Leonardo senior volledig op gelijke voet werd behandeld als zijn natuurlijke kinderen.
Leonardo senior wilde het graag simpel houden : hij redeneerde : ik heb acht erfgenamen, welnu, dan verdeel ik DelFin toch gewoon in acht gelijke delen van elk 12,5%? Hoe simpel kan het zijn? (waar heb ik die slogan nog meer gehoord de laatste jaren…).
Natuurlijk, u ziet het al komen. Met 12,5% van de aandelen en stemrechten want die lopen gelijk in dit geval heb je niets maar dan ook niets te zeggen dus qua familiale governance over het controlevehikel was dit niet echt een schot in de roos omdat er ook op geen enkele manier was nagedacht over het verband tussen eigendom en rollen in het operationele management en het bestuur van de groep.
De gedoodverfde zelfverklaarde opvolger was al enkele jaren Leonardo Maria Del Vecchio (31 jaar) die chef strategie was van de groep en Voorzitter van Ray-Ban. Deze man heeft echter eind augustus de handdoek in de ring gegooid nadat enkele verwoede maar moeilijke pogingen in de afgelopen maanden mislukt waren om meer invloed te kunnen verwerven in de overkoepelende groepsstructuren.
Zo had hij begin dit jaar een deal beklonken met een halfbroer Luca en een halfzus Paola om hun aandeel over te nemen voor de slordige som van 10 miljard EURO om aldus aan een totaal belang van 37,5% te komen in DelFin. Dit diende uiteraard te worden gefinancierd door cash vanuit de bedrijven waarbij Leonardo Maria het jaarlijks dividend met 80% wilde verhogen…
Maar dat ging uiteindelijk niet door omdat de externe CEO van de groep en de topman van het familiale vehikel DelFin op een totaal andere lijn zaten qua visie met betrekking tot de toekomst van de groep. En daar zijn verschillende redenen voor, waarvan een zeer belangrijke reden is dat niet iedereen overtuigd was van het potentieel van de zoon Leonardo Maria om de eerste viool te gaan spelen in de controlestructuren en zo een belangrijke invloed te kunnen uitoefenen op de strategische marsrichting van de groep. Hij schijnt een nogal flamboyante man te zijn met een soms kwalijke reputatie die de complete tegenpool is van zijn immer discrete vader Leonardo senior.
Een en ander heeft ertoe geleid dat er fameuze ruis op de lijn is gekomen tussen de vele kinderen uit de drie huwelijken, dat er veto’s gesteld zijn en dat Leonardo Maria dan maar de eer aan zichzelf heeft gehouden door zijn ontslag te geven. Hij was de laatste familietelg die operationeel actief was in de fusiegroep, nadat in januari zijn halfbroer Rocco Basilico ook al met slaande deuren was vertrokken.
Nu lopen er een aantal rechtszaken tussen de familietelgen waar het onder meer gaat over wie welke zeggenschap kan uitoefenen op welk deel van de aandelen via welke afspraken dan ook en waar claims van astronomische bedragen heen en weer vliegen (waar hebben we dat nog gehoord…?).
Het laatste is hierover nog niet gezegd of geschreven en het is maar de vraag of dit alles de toekomst van deze prachtige wereldspeler niet zal hypothekeren.
Welke zijn nu de belangrijkste lessen die we uit dit verhaal kunnen leren?
Ten eerste : er werd totaal niet nagedacht over de diverse rollen en verantwoordelijkheden binnen de familie om de link te leggen met de eigendomsstructuren en de bedrijfs- en familiale governance.
Ten tweede : competentie, toewijding en gedrevenheid worden niet noodzakelijk via het DNA doorgegeven naar de volgende generatie. Denk goed na als overlater wie je als bekwaam genoeg ziet in je volgende generatie en laat deze personen door externe onafhankelijken evalueren om eventuele aandachts- en groeipunten in een zo vroeg mogelijk stadium te identificeren en er een gericht plan van aanpak voor op te zetten.
Ten derde : lineaire evenredige verdelingen van familiaal vermogen kunnen zeer gevaarlijke nevenwerkingen hebben zoals we zien in dit geval. Bij afwezigheid van goede gebetonneerde afspraken op het holdingniveau kan dit zeer zuur opbreken. Denk daar dus goed over na.
Tenslotte : je kan het leven niet steeds door een roze bril bekijken, zelfs al is het een zonnebril van een topmerk zoals Ray-Ban of Oakley!
Patrick De Schutter
Bestuurder/Adviseur Familiebedrijven
Medeoprichter en cogedelegeerd-bestuurder Het Familiebedrijf