Alex Joos (co-CEO Group Joos): “Opvolgers moeten vooral de passie hebben"
Group Joos uit Turnhout is een internationaal actieve drukkerij die zich specialiseert in grote volumes. Het bedrijf heeft drie business units (Joos Print, Joos Connect en Joos Smartcom),
telt 120 werknemers en realiseert een omzet van 30 miljoen euro. Vader Alex en dochter Elisabeth staan samen aan het hoofd als co-CEO’s.
Alex Joos is derde generatie en leidt het familiebedrijf samen met zijn dochter Elisabeth. Ook zoon Alexander is intussen actief in het bedrijf. “Hij werkt sinds kort in de sales bij een overgenomen drukkerij in Turnhout,” vertelt Alex. “Elisabeth is al vijf jaar in de onderneming en intussen co-CEO van Group Joos zelf.”
Geen druk
Er lag nooit druk op de kinderen om in het familiebedrijf te stappen. “Dat was altijd heel duidelijk,” zegt Elisabeth. “Mijn broer en ik hebben allebei de boodschap gekregen: doe vooral wat je graag doet. Niets moest. Ik wist wel dat ik op termijn in het bedrijf wilde werken, maar ik heb eerst drie jaar elders ervaring opgedaan. Daarna kwam de drang om mee in te stappen vanzelf.”
Alex knikt: “Dat is voor mij een belangrijk uitgangspunt. Ik wou niet dat ze zich verplicht zouden voelen. We zijn een hecht gezin en dat willen we ook zo houden. We moeten Kerstmis samen kunnen blijven vieren. En als je niet de passie hebt, niet de goesting om er voluit voor te gaan, dan moet je het vooral niet doen. Deze job doe je 24/7, 365 dagen per jaar.”
Een organisch proces
Het opvolgingsproces verliep en verloopt nog steeds spontaan. “We hadden op papier een traject uitgestippeld met verschillende rollen om de zes maanden,” vertelt Elisabeth. “Maar in de praktijk ging het sneller. Ik nam geleidelijk aan meer verantwoordelijkheden op. Op eigen initiatief heb ik een assessment laten doen en een businesscoach ingeschakeld. En ik vroeg ook om als observator deel te nemen aan de Raad van Bestuur – al bleek observeren niet echt mijn sterkste kant,” lacht ze.
Vandaag delen vader en dochter officieel het leiderschap. “Dat loopt heel natuurlijk,” zegt Alex. “Elisabeth heeft zich in het begin vooral beziggehouden met HR, duurzaamheid en compliance, terwijl ik mij iets meer richt op het commerciële, de strategie en nieuwe markten. We vullen elkaar goed aan, en dat maakt dat de overgang geleidelijk kan verlopen.”
Elisabeth vult aan: “Als opvolger wil ik niet de indruk wekken dat ik het bedrijf plots helemaal ga veranderen. We hebben mensen die hier al 30, 40, zelfs 50 jaar werken. Zij hebben mij zien opgroeien. Dan moet je voorzichtig omgaan met verandering. Ik probeer mijn enthousiasme te vertalen in behapbare stappen, zodat iedereen mee is. En ik leer elke dag bij van onze ervaren medewerkers.”
Leren communiceren
Een familiebedrijf zonder discussie bestaat niet. “Gelukkig maar,” zegt Alex. “Het zou niet normaal zijn als we altijd hetzelfde denken. Het belangrijkste is blijven communiceren. Ik ben het gewoon om veel beslissingen alleen te nemen en soms vergeet ik dat te bespreken. Dan zegt Elisabeth terecht: ‘Had dat even gezegd.’ We lopen gelukkig makkelijk bij elkaar binnen, dat helpt.”
Binnen de organisatie is de komst van de volgende generatie goed onthaald. “De anciens zien dat met vertrouwen gebeuren,” zegt Alex. “Voor hen betekent familiale continuïteit zekerheid. Toen ik destijds mijn broers en zussen uitkocht, voelde ik hetzelfde: de medewerkers reageerden positief, ze wilden mee vooruit. Dat geldt nu opnieuw. Toen Elisabeth tijdens de coronaperiode aan boord kwam, voelde iedereen: we mikken op de lange termijn. Dat gaf rust en motivatie.”
De kracht van een sterke Raad van Bestuur
Group Joos heeft al sinds 1995 over een professionele Raad van Bestuur. “Dat is destijds begonnen bij een vorige generatiewissel,” vertelt Alex. “We hadden toen nood aan strategisch inzicht en externe stemmen. Sindsdien hebben we sterke bestuurders gehad die het management en de organisatie hebben versterkt. Ook na de uitkoop van de andere familieleden heb ik er nooit aan gedacht om de Raad af te schaffen. Integendeel: een Raad van Advies vind ik veel te vrijblijvend. Wij nemen onze Raad van Bestuur heel serieus en de hele organisatie weet dat.”
De Raad speelt ook een actieve rol in de opvolging. “Mijn broer en ik konden altijd terecht bij de externe bestuurders,” zegt Elisabeth. “Zij hebben ook mee nagedacht over onze trajecten. Er werd zelfs een nota opgesteld over onze nieuwe rolverdeling en er kwam een remuneratie- en benoemingscomité om neutraliteit te garanderen. Dat maakt het proces transparanter voor iedereen.”
Durf het gesprek aan te gaan
Over hun belangrijkste lessen zijn vader en dochter het snel eens. “Communicatie, communicatie, communicatie,” zegt Elisabeth. “Ik zie soms families waarin beide generaties wachten op elkaars initiatief. Mijn tip: durf het gesprek te beginnen, op een respectvolle manier. Misschien is het te vroeg, dan merk je dat wel. Maar misschien is het net het goede moment.”
Alex vult aan: “Luister naar de inkomende generatie. Te vaak is opvolging iets wat top-down wordt bekeken. Ik stimuleer mijn kinderen om hun eigen pad te volgen en te zeggen wat ze denken. In vorige generaties gebeurde dat soms te weinig, uit respect of gewoonte. Maar de toekomst bouw je samen, niet in één richting.”