Axel Moorkens (Alcopa): Governance als motor van een veranderend familiebedrijf

Vandaag positioneert Alcopa zich als een Belgische familiale investeringsmaatschappij, met participaties in uiteenlopende ondernemingen. Het gaat bijgevolg al lang niet meer over auto’s, motoren of distributie. Het gaat over een fundamentelere vraag: hoe organiseer je eigenaarschap zodat een familiebedrijf over generaties heen ondernemend, professioneel en wendbaar blijft? Axel Moorkens (59), derde generatie van de familie, staat mee aan het hoofd van die oefening.

Zijn echte opleiding kreeg hij in de garage, waar hij elk weekend met zijn vader werkte. Daar leerde hij niet alleen het vak, maar ook zijn eigen sterktes en beperkingen kennen. Zijn belangrijkste werkregel werd: ‘Ik weet waar ik vandaan kom en wat ik niet kan, dus ik omring mij met de besten.’

Moorkens trad in 2009 toe tot de raad van bestuur en werd in 2014voorzitter. In 2021 nam hij samen met zijn neef Damien Heymans opnieuw een operationele rol op binnen Alcopa.De familie is voor honderd procent eigenaar. De raad van bestuur staat onder leiding van een onafhankelijke voorzitter, Michel Denayer. Daarnaast is er een uitvoerend comité dat de dagelijkse leiding opneemt. Aan familiale zijde bestaat een aparte structuur die de aandeelhouders vertegenwoordigt en de familiale belangen, waarden en langetermijnvisie bewaakt.

Zo ontstaat een systeem waarin de familie richting en eigenaarschap bewaakt, terwijl bestuurders en managers hun eigen verantwoordelijkheid kunnen opnemen. Dat is geen beperking van familiale controle. Het is juist een manier om die controle duurzaam te maken.

Die Governance wordt belangrijker naarmate een familie groeit. De Moorkensfamilie telt vandaag vier generaties en verschillende familietakken. De elf aandeelhouders zijn vennootschappen, waarachter ruim honderd familieleden schuilgaan. Zonder structuur kan zo’n verspreid aandeelhouderschap leiden tot uiteenlopende verwachtingen over dividend, risico, zeggenschap en opvolging.

Alcopa probeert dat niet op te lossen door alle familieleden rechtstreeks bij de onderneming te betrekken. Integendeel: de familie organiseert het eigenaarschap collectief.

De Governance kan worden bekeken als een systeem van drie niveaus: familieraad, raad van bestuur en uitvoerend comité. De meerwaarde zit niet alleen in de afzonderlijke organen, maar vooral in hun onderlinge verbinding. De familie bepaalt niet hoe een CEO zijn onderneming dagelijks moet leiden. Het management bepaalt evenmin welke langetermijnbelangen de aandeelhouders hebben. De raad van bestuur vormt de schakel tussen beide.

Ook de financiële keuzes van Alcopa passen in die filosofie. De familie hanteert een relatief lage dividendpolitiek en keert ongeveer 2,5 procent van de jaarlijks opnieuw gewaarderde equityuit. De onderneming blijft schuldenvrij en gebruikt bovendien een systeem van ‘microliquiditeit’, waarbij familiale aandeelhouders jaarlijks slechts een beperkt deel van hun aandelen aan familieleden kunnen verkopen.

Daarmee wordt een evenwicht gezocht tussen twee belangen: individuele aandeelhouders moeten enige liquiditeit hebben, maar het collectieve eigendom mag niet versnipperen. De onderliggende gedachte is die van rentmeesterschap. De familie bezit het vermogen, maar moet er tegelijk voor zorgen dat toekomstige generaties er nog mee kunnen ondernemen. Dat maakt rendement breder dan dividend. Ook financiële gezondheid, kwaliteit van het management, strategische vrijheid en familiale samenhang behoren tot de waarde van het eigenaarschap.

Centraal staat de veel belangrijkere vraag is: hoe maken we van de volgende generatie goede eigenaars?
Dat betekent kennis opbouwen over kapitaal, Governance, financiële verantwoordelijkheid en de waarden van de familie. Familieleden hoeven niet automatisch manager te worden om betekenisvolle aandeelhouders te zijn.

Op de Dag van het Familiebedrijf komen, naast AxelMoorkens, ook Christian Van Thillo (DPG Media) en ElsThermote (The Nest) getuigen over hun visie en aanpak. De Dag van het Familiebedrijf wordt zo een dag over veel meer dan ondernemen alleen. Het gaat over eigenaarschap, verantwoordelijkheid, Governance en de kunst om vandaag de juiste keuzes te maken met de generaties van morgen in gedachten. Een inspirerende blik op hoe je als familiebedrijf waarde creëert én doorgeeft.

De verhalen van Christian Van Thillo, Axel Moorkens en Els Thermote tonen elk op hun manier wat eigenaarschap binnen een familiebedrijf betekent. Maar wat houdt dat ‘vak van eigenaar’ nu precies in?
Tijdens de Dag van het Familiebedrijf vertalen we die centrale vraag naar 8 concrete thema’s:

1. Eigendom in een familiebedrijf is anders
Stewardship staat centraal: hoe creëer je vandaag waarde en geef je het bedrijf sterker door aan de volgende generatie?

2. Niet elke eigenaar is dezelfde
Van eerder passieve of zelfs obstructieve eigenaars tot actieve waardemakers: welke verschillende types zijn er en welke impact hebben ze op het familiebedrijf?

3. De zeven kerntaken van actieve eigenaars
Van het bepalen van een duidelijke eigenaarsvisie tot het voorbereiden en vormen van de volgende generatie.

4. Wat kun je als eigenaar niet delegeren?
Een sterk management en een professionele raad van bestuur zijn essentieel, maar bepaalde verantwoordelijkheden blijven altijd bij de eigenaars zelf.

5. Omgaan met eigenaarsdilemma’s
Groei, liquiditeit en controle gaan niet altijd vanzelf samen. Hoe maak je als familie de juiste afwegingen?

6. Governance voor bedrijf én familie
Welke structuren helpen om rollen, verantwoordelijkheden en besluitvorming helder te organiseren?

7. De eigenaars van morgen voorbereiden
Hoe bereid je de volgende generatie voor op haar toekomstige rol en verantwoordelijkheid binnen het familiebedrijf?

8. Performant blijven over generaties heen
Hoe maak je vandaag keuzes die ervoor zorgen dat het familiebedrijf ook morgen sterk, relevant en succesvol blijft?

De rode draad? Eigenaar zijn is meer dan aandelen bezitten. Het is een verantwoordelijkheid die vraagt om visie, duidelijke keuzes en competenties die je kunt ontwikkelen.

Op 6 oktober in de Handelsbeurs in Gent brengen we ondernemers en experten samen om precies daar dieper op in te gaan.

📅 Dinsdag 6 oktober 2026
🕙 Ontvangst: 17u30
📍 Handelsbeurs, Kouter 29, 9000 Gent

Prijs: €125 (excl. BTW).

Schrijf je hier in voor Dag van het Familiebedrijf 2026

De Dag van het Familiebedrijf is uitsluitend toegankelijk voor collega-familiebedrijven.