Prof. Anita Van Gils (Universiteit Maastricht): ‘Van eigendom naar eigenaarschap’

Wie over de toekomst van een familiebedrijf praat, heeft het al snel over de overdracht van aandelen, fiscale optimalisatie en juridische structuren. Terecht: eigendom moet goed worden geregeld. Maar daarmee is slechts een deel van het verhaal verteld. Want eigendom is niet hetzelfde als eigenaarschap.

Anita Van Gils: “Eigendom is iets waar iedereen heel goed over nadenkt, maar vooral vanuit een fiscale en juridische kant. Wie zijn de eigenaars? Hoe leggen we het eigendom vast? En hoe kunnen we het vermogen op een goede manier overdragen naar de volgende generatie? Daar is doorgaans veel aandacht voor. Maar wat we in ons onderzoek zien, is dat je, omdat je ineens eigendom krijgt, je nog niet automatisch eigenaar voelt.”

Heel wat respondenten blijken bovendien niet goed te weten wat hun rol als eigenaar precies inhoudt. “Ze vragen zich af wat het verschil is tussen eigenaar en manager. Wat hoort er bij het eigenaarschap? Waar ligt mijn verantwoordelijkheid?” Dat geldt in het bijzonder voor de volgendegeneratie. Sommige next-gens gaven aan dat hen nooit expliciet was gevraagd of ze eigenlijk wel eigenaar wilden worden. “Ouders willen hun kinderen vaak niet te veel belasten. Ze zeggen: studeer eerst, zoek je eigen weg en later bekijken we wel wat je met het bedrijf wilt. Dat komt voort uit goede bedoelingen. Maar kinderen blijven daardoor soms met heel veel vragen zitten. Ze weten niet altijd wat het bedrijf doet, hoeveel kapitaal erin zit of welke verwachtingen er zijn. Zo ontstaat een kenniskloof.”

Eigenaarschap betekent volgens Van Gils overigens niet dat iedereen die aandelen bezit ook actief moet zijn in het bedrijf. “Je kunt actief betrokken zijn bij de organisatie, maar dat hoeft niet. Ook als je niet als manager in het bedrijf actief bent, heb je als familie-eigenaar invloed op wat er gebeurt. Je brengt bepaalde waarden en normen mee en je wilt dat die in de organisatie gerespecteerd worden.” De eigenaar zit daarmee mee aan het stuur. Niet alleen financieel, maar ook strategisch en maatschappelijk. “Je hebt de mogelijkheid om richting te geven aan de strategie. Je kunt keuzes maken over groei, duurzaamheid en de manier waarop er wordt omgegaan met medewerkers, klanten en de omgeving .”

Daar ligt volgens Anita Van Gils een verantwoordelijkheid voor de huidige generatie. “Als je continuïteit belangrijk vindt, moet je ook verantwoordelijkheid nemen voor de voorbereiding van de volgende generatie. Je kunt niet verwachten dat iemand op het moment dat hij of zij aandelen krijgt, automatisch weet hoe je een goede eigenaar moet zijn.”

Daarom moeten families bewust ruimte creëren om afstand te nemen van de dagelijkse praktijk. “Een van de meest schaarse middelen die we allemaal hebben, is tijd. Familiebedrijven zijn vandaag actief in een omgeving die heel erg fluctueert en onzeker is. Gaan we verder globaliseren? Kunnen we blijven exporteren? Hoe belangrijk is duurzaamheid? Iedereen is ontzettend druk bezig met het dagelijkse bedrijfsgebeuren. Je moet families eigenlijk uit hun dagelijkse bezigheden kunnen halen, zodat ze met elkaar kunnen communiceren en reflecteren. Niet alleen over de strategie van het bedrijf, maar ook over het familieaspect. Als je continuïteit belangrijk vindt, moet je samen nadenken over hoe je die continuïteit wilt creëren. Maar precies daar begint volgens Van Gils de kern: niet alleen eigendom doorgeven, maar eigenaarschap ontwikkelen. “Je moet niet alleen nadenken over wie eigenaar wordt. Je moet ook nadenken over wat het betekent om eigenaar te zijn.”

Eigenaar zijn is een vak, dat aspect wordt op de Dag van het Familiebedrijf uitgediept aan de hand van toelichtingen door experten als Anita Van Gils enJozef Lievens , én door getuigenissen van top familiale ondernemers. Christian Van Thillo (DPG Media), AxelMoorkens (Alcopa) en ElsThermote(The Nest) getuigen over hun visie en aanpak.

De verhalen van Christian Van Thillo, Axel Moorkens en Els Thermote tonen elk op hun manier wat eigenaarschap binnen een familiebedrijf betekent. Maar wat houdt dat ‘vak van eigenaar’ nu precies in?
Tijdens de Dag van het Familiebedrijf vertalen we die centrale vraag naar 8 concrete thema’s:

1. Eigendom in een familiebedrijf is anders
Stewardship staat centraal: hoe creëer je vandaag waarde en geef je het bedrijf sterker door aan de volgende generatie?

2. Niet elke eigenaar is dezelfde
Van eerder passieve of zelfs obstructieve eigenaars tot actieve waardemakers: welke verschillende types zijn er en welke impact hebben ze op het familiebedrijf?

3. De zeven kerntaken van actieve eigenaars
Van het bepalen van een duidelijke eigenaarsvisie tot het voorbereiden en vormen van de volgende generatie.

4. Wat kun je als eigenaar niet delegeren?
Een sterk management en een professionele raad van bestuur zijn essentieel, maar bepaalde verantwoordelijkheden blijven altijd bij de eigenaars zelf.

5. Omgaan met eigenaarsdilemma’s
Groei, liquiditeit en controle gaan niet altijd vanzelf samen. Hoe maak je als familie de juiste afwegingen?

6. Governance voor bedrijf én familie
Welke structuren helpen om rollen, verantwoordelijkheden en besluitvorming helder te organiseren?

7. De eigenaars van morgen voorbereiden
Hoe bereid je de volgende generatie voor op haar toekomstige rol en verantwoordelijkheid binnen het familiebedrijf?

8. Performant blijven over generaties heen
Hoe maak je vandaag keuzes die ervoor zorgen dat het familiebedrijf ook morgen sterk, relevant en succesvol blijft?

De rode draad? Eigenaar zijn is meer dan aandelen bezitten. Het is een verantwoordelijkheid die vraagt om visie, duidelijke keuzes en competenties die je kunt ontwikkelen.

Op 6 oktober in de Handelsbeurs in Gent brengen we ondernemers en experten samen om precies daar dieper op in te gaan.

📅 Dinsdag 6 oktober 2026
🕙 Ontvangst: 17u30
📍 Handelsbeurs, Kouter 29, 9000 Gent

Prijs: €125 (excl. BTW).

Schrijf je hier in voor Dag van het Familiebedrijf 2026

De Dag van het Familiebedrijf is uitsluitend toegankelijk voor collega-familiebedrijven.